Duivenlog.nl Duivenlog.nl Duivenlog.nl Duivenlog.nl
Dopingzondaars
 
Dopingzondaars (artikel uit 2001)
 

In het Orgaan van een aantal weken geleden werd de interpretatie van A.S. van de dopingproblematiek in België en Nederland verwoord. Collega A.S. stelt een aantal 'geslachtofferde' zuiderburen voor die door positieve dopingcontroles uit de sport werden geschopt. Het is erg treurig voor de mensen in kwestie, zij zijn de onschuldige slachtoffers van de  'duivendoping'. De vergelijking met andere sporten dringt zich op, maar dat klopt natuurlijk van geen kant. Wat voor nut heeft het een duif te ‘drogeren’ ? Immers, wedstrijden met postduiven zijn oriëntatiekampen. De beste routeplanner wint het van de snelle vlieger. Een duif kan nog zo hard vliegen, dankzij of ondanks deze middelen, maar als ze koers zet richting China komt ze vast niet op tijd.

Het artikel getiteld "Corti(ge)sol" maakte aardig wat discussie los in de discussiegroep voor postduivenliefhebbers op internet. Ik ben me er van bewust dat er langs de digitale snelweg heel wat meer kampioenshokken zijn gebouwd dan er in werkelijkheid zijn en dat de commercie het er vaak wint van het gezonde verstand en de waarheid. Moet je in duivensportland vaak al veel informatie met een korreltje zout nemen, op internet ben je vaak hele emmers nodig om overeind te blijven, maar dat terzijde. Hoewel er dus enorm veel onzin rondspookt op het web, wordt er in deze discussiegroep geprobeerd elkaar met argumenten aan het denken te zetten. Via Wietse Veenstra werd ik op het spoor gebracht van het proefschrift van Dr. Ina Westerhof, dat alweer stamt uit 1996. Zij deed aan de Faculteit voor Diergeneeskunde in Utrecht een studie naar het effect van glucocorticoïden bij postduiven.

Hoe steekt nu het oneigenlijke gebruik van middelen, zoals het officieel heet, inelkaar?

Die oneigenlijke middelen zijn glucocorticoïden, hormonen die door de bijnierschorscellen worden geproduceerd. De afscheiding van deze hormonen wordt bij de duif geregeld door de hypothalamus en de hypofyse samen met de eerder genoemde bijnierschors.

Het HB-systeem, zoals dit systeem vaak wordt aangeduid, van een postduif zit anders in elkaar dan dat van zoogdieren (en mensen). Dit HB-systeem kan door stressfactoren worden gestimuleerd tot het aanmaken van glucocorticoïden die dienen om de gevolgen van stresssituaties voor het duivenlichaam te beperken. Een verhoogde concentratie van glucocorticoïden in het bloedplasma voorkomt dus eigenlijk dat stresssituaties echt negatief gaan uitwerken voor de duiven. Daarna wordt het HB-systeem ook weer teruggekoppeld tot de concentraties weer normale vormen aannemen. Resteert nog te vermelden dat het gehalte aan glucocorticoïden in het bloed afhankelijk is van het tijdstip van de dag. De bloedspiegel van de antistress-hormonen verloopt precies tegenovergesteld aan het dag-en nachtritme van de duiven. De werking van het systeem kan ook eenvoudiger worden voorgesteld als de werking van Centrale Verwarming. Allereerst hebben we verschillende dag-en nachtstanden die slaan op een verschillende temperatuur. Gekoppeld aan de CV zit een thermostaat (HB-systeem) die de temperatuur automatisch regelt. Wanneer het te koud wordt (stress) zou dit onze levensomstandigheden kunnen verslechteren, de CV warmt dan automatisch weer op (de concentratie anti-stresshormoon neemt toe). Wanneer de juiste temperatuur is bereikt slaat de CV weer uit (terugkoppeling HB-systeem). Op deze manier regelt het HB-systeem ook de afgifte en aanmaak van glucocorticoïden, opdat stress het levensritme van het dier niet aantast.

Figuur 1: Het dag-nachtritme van de plasmaspiegel van corticosteron bij de postduif.
Uit: Janssen-Cilag Veterinair Supplement jan/febr. 1997.

In de figuur wordt deze corticosteronspiegel weergegeven. Het gaat hier om gemiddelde waarden, bij afzonderlijke duiven kunnen de waarden ook veel hoger/ lager liggen. Wanneer het dag-nachtritme omgekeerd wordt gaat de piek zich in plaats van aan het einde van de nacht nu op 16:00 uur bevinden. In de figuur is te zien dat duiven normaalgesproken aan het einde van de nacht de hoogste corticosteronwaarden hebben in het bloedplasma. Bij duiven met een omgekeerd dag-nachtritme is dat precies andersom. Maar veel jonge duiven in Nederland kennen geen normaal dag-nachtritme meer. Wij veranderen hun biologische klok kunstmatig door te verduisteren of bij te lichten. Wat zou daarvan het effect zijn op de plasmaspiegel van corticosteron. En wat te denken van allerlei stress-omstandigheden die wij scheppen voor (jonge) duiven. Wellicht dat daar eens wat wetenschappelijk onderzoek naar gedaan kan worden?

Het is niet ondenkbaar dat er enorme verschillen zijn tussen duiven in de hoeveelheden van antistresshormoon in het bloed. Misschien is dat de oorzaak van het de positieve controles bij die onschuldige melkers.

De toediening van glucocorticoïden aan duiven is gevaarlijk omdat het HB-systeem van duiven anders werkt dan dat van zoogdieren. Allereerst wordt het productieproces door andere hormonen in gang gezet en tevens wordt er een andere stof geproduceerd. Het belangrijkste glucocorticoïd dat bij vogels door de bijnierschorscellen wordt geproduceerd is corticosteron terwijl dit bij zoogdieren cortisol is. Omdat cortisol voor duiven niet het belangrijkste anti-stresshormoon is, mogen we dat ook niet zomaar gebruiken. Door geen rekening te houden met de specifieke organen in het duivenlichaam en klakkeloos de normen die gelden voor zoogdieren te gebruiken voor postduiven is erg schadelijk. Uit het onderzoek(*) is gebleken dat de veilige doseringen voor postduiven tientallen tot duizend maal lager liggen dan in de praktijk worden toegepast. Dan wordt gesproken in microgrammen (μg) en dat is duizend keer minder dan een milligram (mg). In de tabel wordt dat ernstig duidelijk.

 

 

Laagst effectieve dosis

Hoogste geteste dosis

 

Dosis

Herstel na

Dosis

Herstel na

Dexamethason

0.5 mg/kg

24 uur

0.5 mg/kg

52 uur

Cortisol

15 mg/kg

24 uur

15 mg/kg

48 uur

Prednisolon

0.7 mg/kg

24 uur

3.5 mg/kg

48 uur


Tabel 1: Verschillende corticoïden in verschillende (ingespoten) doseringen: effect op de duur van de onderdrukking van de plasmaspiegel van corticosteron bij de duif.
Uit: Janssen-Cilag Veterinair Supplement jan/febr. 1997.

 

De glucocorticoïden werden in de duivensport gebruikt vanwege één van de neveneffecten: het remt de rui! Met een simpel druppeltje gedurende een bepaalde periode in het oog of de drinkpot kon de rui worden stilgelegd. Dat de druppels ook andere (schadelijke) gevolgen hebben, daar werd niet aan gedacht. Zo veranderen glucocorticoïden ook de stofwisseling van de duif. Het suikergehalte in het bloed stijgt, spierweefseleiwit wordt afgebroken en de vetafzetting in het lichaam veranderd. Ook schakelen ze tijdelijk het afweersysteem uit. Pas wanneer de corticoïden zijn uitgewerkt kan het immuunsysteem weer reageren op infecties, wat dan vaak aan de late kant is. Uit het onderzoek blijkt dat gangbare doseringen voor duiven veel en veel te hoog waren en het tot 52 uur kon duren voordat het normale niveau weer was bereikt. De doseringen die nodig zijn om effect te bereiken, de linker kolom in de tabel, is namelijk 1000 keer zo laag als de in de praktijk toegepaste doses. Van de 6 duiven die met de hoge dosering werden ingespoten, stierven er drie aan een schimmelinfectie. Normaalgesproken zouden de duiven daar niet eens last van hebben.

Nog meer waarschuwingen uit het boek van André Christaens, Hoe standhouden 2:
Daling van de natuurlijke afweer, een vertraagde wondgenezing, botontkalking en suikerziekte, glaucoom (verhoogde oogboldruk), darmstoornissen, longaandoeningen, infecties. En dat allemaal om de rui te remmen? Wanneer u dus die hardvliegende duivencollega ervan verdenkt dat hij zijn duiven doping toedient, brengt u alleen de duivensport in discrediet. Nog fouter is het om zomaar middelen te gebruiken waarvan je de werking niet goed kent. Met glucocorticoïden verprutsen we gezonde duiven. Dat doen we trouwens altijd als we middelen gaan toedienen die het normale levensritme van een gezonde duif verstoren. Gezonde duiven kunnen zich van nature prima zelf redden, die hoeven we niet te helpen. Bezint eer ge begint!

Met dank aan de discussiegroep voor postduivenliefhebbers op internet en in het speciaal: Wietse Veenstra.

* dr. I. Westerhof. De functie van het hypofyse-bijnierschorssysteem en toediening van glucocorticoïden bij de duif (columba livia domestica). Tijdschrift voor Diergeneeskunde 1996; 121:619-21.

 
 
Gepost door: Wiebren van Stralen op dinsdag 16 mei 2006
Zonder nadrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van Duivenlog.nl is het niet toegestaan materiaal van Duivenlog.nl†te publiceren, kopiŽren of reproduceren voor gebruik op uw website of die van iemand anders.
 
Terug
Nieuwsbrief
Wilt u op de hoogte worden gehouden van nieuws en activiteiten van Duivenlog.nl?
Meld u dan nu aan bij de Nieuwsbrief.


Agenda
Binnenkort beschikbaar.


Archief
Klik hier voor het complete archief van Duivenlog.nl


Laatste berichten
Mooie prikkelvideo
Heilige geest?
Zo grijs als een duif
De oriŽntatie en navigatie van...
Herstellen als een topsporter ...
Duivenkunstenaar
De weg van het minste welzijn....
Duifmeneer is een held
Iron Mike de melker
Duiven van het kunstje
Coach Vinny selecteert de topd...
Britse duivengeschiedenis in B...
Duivensport Taiwan op NatGeo
Rondvlucht met duif
Zelfmoordbrief per postduif
Valken bedreigen duivensport M...
TNT postduif
Gedicht : de duivenmelker
Gedrogeerde duiven echte hoogv...
Imago duivenmelker


Links
Binnenkort beschikbaar.